Składając pozew o alimenty, trzeba wykazać zakres usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz przedstawić zestawienie związanych z nimi wydatków. Standardowo obejmują one koszty utrzymania, edukacji, leczenia, zajęć dodatkowych czy mieszkania.
Coraz częściej jednak rodzice zadają pytanie: czy alimenty mogą obejmować także oszczędności na przyszłość dziecka? To naturalne i odpowiedzialne podejście – wypadek, nagłe leczenie, kosztowny sprzęt edukacyjny czy przyszłe studia to realne wydatki, które trudno przewidzieć co do momentu, ale nie co do samego faktu ich wystąpienia.
Zasadą jest, że sądy przy ustalaniu wysokości alimentów koncentrują się na aktualnych, rzeczywistych i wykazanych kosztach utrzymania dziecka. Same oszczędności nie są automatycznie traktowane jako element tych potrzeb.
Nie oznacza to jednak, że ich uwzględnienie jest wykluczone.
Jeżeli zostanie przekonująco wykazane, że systematyczne odkładanie środków stanowi racjonalny sposób zabezpieczenia dobra dziecka, sąd może wziąć taki element pod uwagę przy ustalaniu wysokości alimentów – oczywiście w granicach możliwości finansowych zobowiązanego rodzica.
Kluczowe znaczenie ma wykazanie, że chodzi o konkretne i przewidywalne przyszłe wydatki (np. kosztowna edukacja, leczenie ortodontyczne, terapia). Im bardziej konkretny i udokumentowany plan, tym większa szansa na pozytywną ocenę przez sąd.
W praktyce pomocne może być założenie stałego instrumentu finansowego (np. programu systematycznego oszczędzania albo kapitałowego ubezpieczenia), który wymusza na rodzicu comiesięczne odkładanie określonej kwoty. Sąd może wówczas spojrzeć na taką stałą wpłatę jak na powtarzalne zobowiązanie finansowe rodzica, podobne do innych regularnych wydatków.
Trzeba jednak pamiętać, że formalnie są to nadal oszczędności rodzica, a nie majątek dziecka oraz, że zbyt wysokie oszczędności mogą zostać uznane za dowód dużych możliwości majątkowych rodzica, co może wpłynąć na ocenę jego sytuacji finansowej.
Zdarza się też, że dziecko posiada majątek – np. środki z darowizny lub spadku. W takiej sytuacji szczególnie istotne jest, aby w toku postępowania zadbać o to, by oszczędności dziecka nie były traktowane jako źródło finansowania bieżących kosztów utrzymania, a rodzic zobowiązany do alimentów nie został zwolniony z obowiązku ich płacenia tylko dlatego, że dziecko ma własne środki.
Przy odpowiednio sformułowanej argumentacji i wykazaniu, że odkładanie środków służy realnemu zabezpieczeniu dobra dziecka, możliwe jest uwzględnienie elementu finansowego zabezpieczenia przyszłości przy ustalaniu wysokości alimentów. Kluczowe są konkret, proporcja oraz wykazanie racjonalnego celu takiego działania.
